Historia
Teren Gminy Ksawerów stanowił część składową kasztelanii chłopskiej, która od XI wieku wchodziła w skład dóbr kościelnych będących własnością kapituły krakowskiej.
Ksawerów należy do najmłodszych miejscowości położonych na terenie gminy. Powstał na początku XIX wieku jako osada dla prządników.
Ksawerów powstał na początku XIX wieku, kiedy zlokalizowano tu tzw. osadę dla prządników i sprowadzono trzy pierwsze rodziny. W 1824 roku w dokumentach po raz pierwszy pojawiła się nazwa „Xawerów”.
Wkrótce pojawili się tu kolejni osadnicy, pochodzący z terenów Czech i Niemiec. Nowi mieszkańcy licznie zasiedlali nie tylko sam Ksawerów, ale również Teklin, Żdżary, Widzew i Kolonię Wolę Zaradzyńską.
Pałac rodziny Kindlerów
Rodzina Kindlerów, pabianickich fabrykantów, wzniosła w 1897 roku na terenie folwarku Widzew pałac, który przetrwał do dziś.
Po drugiej wojnie światowej Gmina Ksawerów, obok tradycji tkackich, stała się również zagłębiem ogrodniczym.
Bliskość Łodzi sprzyjała rozwojowi okolicy do końca lat 80. XX wieku, a tradycje tkackie i ogrodnicze przez wiele lat kształtowały charakter miejscowości.
Administracyjne dzieje gminy
Pierwotne funkcje administracyjne realizowała gmina Widzew, istniejąca od 1 września 1939 roku. Po zakończeniu drugiej wojny światowej siedzibę organu administracji przeniesiono do Ksawerowa.
Skutkiem reform z lat 1972–1975 było utworzenie Gminy Ksawerów. Gmina Ksawerów powstała 1 stycznia 1973 r. i istniała do 31 lipca 1976 r., kiedy została włączona do Gminy Pabianice na mocy Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 24 czerwca 1976 r.
Gmina Ksawerów ponownie uzyskała podmiotowość prawną 1 stycznia 1997 r. dzięki staraniom wielu mieszkańców Ksawerowa, na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 1996 r.
- 1824 r. — pierwsze pojawienie się nazwy „Xawerów” w dokumentach,
- 1897 r. — wzniesienie pałacu rodziny Kindlerów,
- 1 stycznia 1973 r. — utworzenie Gminy Ksawerów,
- 31 lipca 1976 r. — włączenie Gminy Ksawerów do Gminy Pabianice,
- 1 stycznia 1997 r. — ponowne uzyskanie podmiotowości prawnej przez Gminę Ksawerów.
Miejscowości historyczne
Wola Zaradzyńska, zwana dawniej Wolą Rypułtowską, powstała nie później niż w XIV wieku. W pierwszej połowie XVIII wieku, z powodu wojen i epidemii, została całkowicie wyludniona.
Widzew, zwany uprzednio Widzów, powstał prawdopodobnie w XIV wieku jako folwark dworski. Jako wieś został założony w XIX wieku.
Opublikował(a): Mateusz Badura
Data modyfikacji: 03-06-2026 08:54
Modyfikował(a): Mateusz Badura
